KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASHNING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI: O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA IMKONIYATLARI
Keywords:
kompetensiya, kompetensiyaviy yondashuv, kadrlar tayyorlash, kasbiy kompetensiya, mehnat bozori, raqamli kompetensiya, sun’iy intellekt, soft skills, dual ta’lim, individual ta’lim trayektoriyasi, uzluksiz ta’lim, ta’lim sifati.Abstract
Mazkur tezisda kompetensiyaviy yondashuv asosida kadrlar tayyorlash jarayonining mazmuni, zamonaviy tendensiyalari, o‘ziga xos xususiyatlari hamda ta’lim sifatini oshirishdagi imkoniyatlari tahlil qilingan. Globallashuv, raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi va mehnat bozori talablarining muntazam o‘zgarib borishi sharoitida an’anaviy bilimga yo‘naltirilgan ta’lim modelidan kompetensiyalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan ta’lim modeliga o‘tish zarurati asoslangan. Kompetensiyaviy yondashuvning kasbiy bilimlarni amaliy faoliyat bilan integratsiyalash, mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal qilish, kommunikativ, raqamli, ijtimoiy va innovatsion kompetensiyalarni rivojlantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, individual ta’lim trayektoriyasi, dual ta’lim, loyiha asosida o‘qitish, raqamli ta’lim texnologiyalari, sun’iy intellektdan foydalanish, uzluksiz ta’lim, mikro-malaka va ish beruvchilar bilan hamkorlik kompetensiyaviy kadrlar tayyorlashning asosiy tendensiyalari sifatida tavsiflangan. Tadqiqot natijasida oliy ta’lim muassasalarida kompetensiyaviy yondashuv samaradorligini oshirishga doir ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ–637-son, 23.09.2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF–5847-son Farmoni. 08.10.2019.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi PF–158-son Farmoni. 11.09.2023.
4. OECD. Future of Education and Skills 2030/2040: OECD Learning Compass 2030. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development.
5. World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2025. Geneva: World Economic Forum, 2025.
6. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education — A Tool on Whose Terms? Paris: UNESCO, 2023.
7. International Labour Organization. Workforce 2030: Skills for Thriving in the Green and Digital Transition. Geneva: ILO, 2025.
8. Council of the European Union. Council Recommendation of 22 May 2018 on Key Competences for Lifelong Learning. Official Journal of the European Union, 2018/C 189/01.
9. Mulder M. (Ed.). Competence-based Vocational and Professional Education: Bridging the Worlds of Work and Education. Cham: Springer, 2017.
