URBANIZATSIYA JARAYONIDA FARG‘ONA SHAHRI MANZARALI O‘SIMLIKLARINING ATMOSFERA HAVOSI IFLOSLANISHIGA CHIDAMLILIGINI BAHOLASHDA EKOLOGIK MONITORING USULLARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Keywords:
urbanizatsiya, Farg‘ona shahri, manzarali o‘simliklar, atmosfera havosi, ekologik monitoring, bioindikatsiya, APTI, PM₂.₅, PM₁₀.Abstract
Tezisda urbanizatsiya sharoitida Farg‘ona shahridagi manzarali daraxt va butalarning atmosfera havosi ifloslanishiga chidamliligini baholashda ekologik monitoring usullaridan foydalanish imkoniyatlari yoritiladi. Bioindikatsiya, barg yuzasida chang to‘planishini aniqlash, barglarning morfologik va fiziologik-biokimyoviy ko‘rsatkichlarini o‘lchash hamda PM₂.₅, PM₁₀ va gazsimon ifloslantiruvchilarni instrumental kuzatishning birgalikdagi ahamiyati asoslanadi. APTI indeksi o‘simliklarning nisbiy chidamliligini qiyoslash vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Tezis metodologik xarakterga ega; Farg‘ona shahrida o‘tkazilgan dala o‘lchovlari natijalari keltirilmaydi.
References
1. Rai P.K. Impacts of particulate matter pollution on plants: Implications for environmental biomonitoring. Ecotoxicology and Environmental Safety. 2016;129:120–136. DOI: 10.1016/j.ecoenv.2016.03.012.
2. Abhijith K.V., Kumar P. Designing vegetation barriers for urban air pollution abatement: A practical review for appropriate plant species selection. npj Climate and Atmospheric Science. 2020;3:12. DOI: 10.1038/s41612-020-0115-3.
3. Singh S.K., Rao D.N. Air pollution tolerance index of plants. Journal of Environmental Management. 1991;32(1):45–55. DOI: 10.1016/S0301-4797(05)80080-5.
4. Kaur M., Nagpal A.K. Evaluation of air pollution tolerance index and anticipated performance index of plants and their application in development of green space along the urban areas. Environmental Science and Pollution Research. 2017;24:18881–18895. DOI: 10.1007/s11356-017-9500-9.