INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI TERMINOLOGIK BIRIKMALARINING MODELLASHTIRILISHI VA TASNIFI
Keywords:
modellashtirish, tasnif, struktura modeli, terminologik birikma, mahsuldorlik, transformatsiya qolipi, izofa, terminologik tizim.Abstract
Maqolada axborot texnologiyalari terminologik birikmalarini modellashtirish va tasniflash masalasi ko‘rib chiqilgan. 320 birlikdan iborat kartoteka asosida ingliz tilining sakkiz struktura modeli ajratildi: bir so‘zli sodda termin (10,9%), bir so‘zli yasalma va qo‘shma termin (50,3%), N+N (17,2%), A+N (8,8%), N+prep+N (1,6%), uch va undan ortiq komponentli birikma (3,1%), V+postverb (2,8%) hamda abbreviatura (5,3%). Har bir model uchun o‘zbek tilidagi transformatsiya qolipi aniqlandi va mahsuldorlik indeksi hisoblandi. Eng mahsuldor model — bir so‘zli yasalma terminlar, eng barqaror transformatsiya esa N+N modelining izofa qolipiga o‘tishidir.
References
1. Vyuster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. — Wien; New York: Springer, 1979.
2. Lotte D.S. Osnovы postroeniya nauchno-texnicheskoy terminologii. — Moskva: Izdatelstvo AN SSSR, 1961.
3. Superanskaya A.V., Podolskaya N.V., Vasilyeva N.V. Obshaya terminologiya: voprosы teorii. — Moskva: Nauka, 1989.
4. Leychik V.M. Terminovedenie: predmet, metodы, struktura. — Moskva: KomKniga, 2006.
5. Grinev-Grinevich S.V. Terminovedenie. — Moskva: Akademiya, 2008.
6. Cabré M.T. Terminology: Theory, Methods and Applications. — Amsterdam: John Benjamins, 1999.
7. Sager J.C. A Practical Course in Terminology Processing. — Amsterdam: John Benjamins, 1990.
8. Hojiyev A. O‘zbek tili so‘z yasalishi tizimi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2007. — 167 b.
9. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1995.
10. Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. — Toshkent, 2019.
11. Begmatov E., Madvaliyev A. O‘zbek tilining imlo lug‘ati. — Toshkent: Akademnashr, 2013.
12. ISO 1087-1:2000. Terminology work — Vocabulary — Part 1: Theory and application.
13. ISO/IEC 2382:2015. Information technology — Vocabulary.
14. IEEE Std 610.12-1990. Standard Glossary of Software Engineering Terminology.
