METABOLIK SINDROM HOLATIDAGI ONALARDAN TUG‘ILGAN AVLODLAR YURAGINING MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK O‘ZGARISHLARI

METABOLIK SINDROM HOLATIDAGI ONALARDAN TUG‘ILGAN AVLODLAR YURAGINING MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK O‘ZGARISHLARI

Authors

  • Boboxonov Sherzod Qo‘chqorovich mustaqil izlanuvchi Toshkent davlat tibbiyot universiteti Termiz filiali, Termiz, O‘zbekiston
  • Axmedova Sayyora Muxamadovna tibbiyot fanlari doktori, professor Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent, O‘zbekiston

Keywords:

metabolik sindrom, avlod yuragi, miokard, postnatal ontogenez, morfometriya, kardiomiotsit, interstitsial fibroz, perivaskulyar o‘zgarishlar, yurak klapanlari.

Abstract

Ushbu tezisda tajribaviy metabolik sindrom chaqirilgan ona kalamushlardan tug‘ilgan avlodlar yuragining postnatal ontogenez davridagi morfologik va morfometrik o‘zgarishlari tahlil qilindi. Tadqiqotda ona organizmidagi metabolik buzilishlarning avlod yuragi miokardi, qon tomirlari, biriktiruvchi to‘qima stromasi va klapan apparatining shakllanishiga ta’siri baholandi. Tajriba modelida yuqori yog‘li va yuqori uglevodli ratsiondan foydalanilib, metabolik sindrom holati shakllantirildi. Nazorat va tajriba guruhlaridan olingan avlodlarning yurak to‘qimalari postnatal rivojlanishning turli muddatlarida gistologik va morfometrik usullar yordamida o‘rganildi. Aniqlanishicha, metabolik sindrom sharoitida rivojlangan avlodlarda yurak morfogenezi fiziologik yo‘nalishdan chetga chiqib, miokardning yetilishi sekinlashishi, kardiomiotsitlar tuzilishining o‘zgarishi, interstitsial va perivaskulyar sohalarning kengayishi, kollagen tolalarining ortiqcha to‘planishi hamda yurak klapanlari stromasida morfometrik o‘zgarishlar bilan namoyon bo‘ladi. Ushbu o‘zgarishlar postnatal davr davomida saqlanib, yosh ortishi bilan kuchayish tendensiyasini ko‘rsatadi. Olingan natijalar ona organizmidagi metabolik buzilishlar avlod yurak-qon tomir tizimining strukturaviy shakllanishiga uzoq muddatli ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ko‘rsatadi.

References

1. Alberti, K. G. M. M., Eckel, R. H., Grundy, S. M., Zimmet, P. Z., Cleeman, J. I., Donato, K. A., Fruchart, J. C., James, W. P. T., Loria, C. M., & Smith, S. C. (2009). Harmonizing the metabolic syndrome: A joint interim statement of the International Diabetes Federation Task Force on Epidemiology and Prevention and other organizations. Circulation, 120(16), 1640–1645.

2. Barker, D. J. P. (2007). The origins of the developmental origins theory. Journal of Internal Medicine, 261(5), 412–417.

3. Cvitic, S., Longtine, M. S., Hackney, D. N., & Fisher, S. J. (2014). The human placenta as a target of maternal metabolic disease. Placenta, 35, S42–S47.

4. Grundy, S. M. (2016). Metabolic syndrome update. Trends in Cardiovascular Medicine, 26(4), 364–373.

5. Khan, I. Y., Dekou, V., Douglas, G., Jensen, R., Hanson, M. A., Poston, L., & Taylor, P. D. (2020). Maternal obesity and fetal cardiac development: Evidence for early programming. Frontiers in Endocrinology, 11, 106.

6. Kusminski, C. M., Bickel, P. E., & Scherer, P. E. (2016). Targeting adipose tissue in the treatment of obesity-associated metabolic disorders. American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism, 310(6), H785–H795.

7. Marciniak, C., et al. (2017). Fetal and neonatal cardiac remodeling due to maternal obesity and metabolic syndrome. Journal of Developmental Origins of Health and Disease, 8(3), 312–322.

8. Reynolds, R. M., Allan, K. M., Raja, E. A., Bhattacharya, S., McNeill, G., Hannaford, P. C., Sarwar, N., & Sattar, N. (2013). Maternal obesity during pregnancy and premature mortality from cardiovascular event in adult offspring: Follow-up of 1 323 275 person years. BMJ, 347, f4539.

9. Godfrey, K. M., Gluckman, P. D., & Hanson, M. A. (2010). Developmental origins of metabolic disease: Life course and intergenerational perspectives. Trends in Endocrinology & Metabolism, 21(4), 199–205.

Bu variantda asosiy natijalar aynan siz yuborgan dissertatsiya materiallaridagi ko‘rsatkichlar bilan bog‘langan, xususan 7–60 kunlik kuzatuv, kardiomiotsit o‘lchamlari, interstitsial/perivaskulyar maydonlar va klapanlardagi o‘zgarishlar kiritildi.

Agar uni Word’da 14-shrift, 1,5 interval bilan joylashtirsangiz, matnni 4 betga yaqin ilmiy tezis hajmida berish mumkin.

Downloads

Published

2026-10-09
Loading...