O‘QUVCHILARNING KASBIY QIZIQISHI VA QOBILIYATLARINI DIAGNOSTIKA QILISHNING STRATEGIK BOSHQARUVDAGI AHAMIYATI
Keywords:
kasbiy qiziqish, qobiliyat, diagnostika, strategik boshqaruv, dalillarga asoslangan qaror, kasbiy rivojlanish portfeli, validlik, monitoring.Abstract
Tezisda o‘quvchilarning kasbiy qiziqishi va qobiliyatlari haqidagi diagnostik ma’lumotlarni maktabning strategik boshqaruv qarorlariga aylantirish masalasi yoritiladi. Normativ hujjat, kasbiy rivojlanish nazariyasi, testlardan foydalanish bo‘yicha xalqaro qo‘llanmalar va ta’lim menejmentiga oid manbalar tushunchaviy-funksional jihatdan qiyoslandi. Natija sifatida individual rivojlanish va maktab darajasidagi rejalashtirishni bog‘lovchi diagnostik qarorlar matritsasi hamda qayta aloqa ketma-ketligi taklif etildi. Qiziqish, qobiliyat haqidagi dalil va o‘z imkoniyatiga ishonchni farqlash zarurligi asoslandi. Taklif etilgan yechim nazariy-metodik xususiyatga ega; uning samaradorligi va diagnostik vositalarning mahalliy sharoitga mosligi empirik tekshirishni talab qiladi.
References
1. OECD. The State of Global Teenage Career Preparation. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI: 10.1787/d5f8e3f2-en.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 23-oktabrdagi PQ-316-son “Kasbiy ta’lim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. 2-band, “g” kichik band. https://lex.uz/uz/docs/-7793420 (murojaat sanasi: 21.10.2026).
3. Djurayev R.X., Turg‘unov S.T. Ta’lim menejmenti. Toshkent: Voris-Nashriyot, 2006. Foydalanilgan qismlar: 28–29, 44-betlar.
4. Rounds J., Hoff K., Lewis P. (eds.). O*NET Interest Profiler Manual. Version 1.0. Raleigh, NC: National Center for O*NET Development, 2021. https://www.onetcenter.org/dl_files/IP_Manual.pdf (murojaat sanasi: 21.10.2026).
5. Lent R.W., Brown S.D., Hackett G. Toward a Unifying Social Cognitive Theory of Career and Academic Interest, Choice, and Performance // Journal of Vocational Behavior. 1994. Vol. 45, No. 1. P. 79–122. DOI: 10.1006/jvbe.1994.1027.
6. American Educational Research Association; American Psychological Association; National Council on Measurement in Education. Standards for Educational and Psychological Testing. Washington, DC: AERA, 2014. ISBN 978-0-935302-35-6.
7. International Test Commission. ITC Guidelines on Test Use. Version 1.2, 8 October 2013. https://www.intestcom.org/files/guideline_test_use.pdf (murojaat sanasi: 21.10.2026).
8. International Test Commission. The ITC Guidelines for Translating and Adapting Tests. Second edition, version 2.4. 2017. https://www.intestcom.org/files/guideline_test_adaptation_2ed.pdf (murojaat sanasi: 21.10.2026).
9. Schildkamp K., Lai M.K., Earl L. (eds.). Data-based Decision Making in Education: Challenges and Opportunities. Dordrecht: Springer, 2013. DOI: 10.1007/978-94-007-4816-3.
10. Hofer A.-R., Zhivkovikj A., Smyth R. The Role of Labour Market Information in Guiding Educational and Occupational Choices. OECD Education Working Papers, No. 229. Paris: OECD Publishing, 2020. DOI: 10.1787/59bbac06-en.