ALISHER NAVOIY ASARLARIDA “INSON”, “AXLOQ”, “KOMILLIK” TUSHUNCHALARINING SEMANTIK TAHLILI: LINGVOKULTUROLOGIK YONDASHUV
Keywords:
Alisher Navoiy, semantik tahlil, koncept, inson, axloq, komillik, lingvokulturologiya, manaviyat, kontseptual maydon.Abstract
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning boy adabiy merosida markaziy orin tutuvchi “inson”, “axloq” va “komillik” kabi kalit tushunchalarning semantik tahlili amalga oshirilgan. Tadqiqotda lingvokulturologiya va kognitiv semasiologiya usullaridan foydalanilib, ushbu kontseptlarning mano qatlamlari, ularning ozaro bogliqligi va Navoiyning falsafiy-axloqiy qarashlaridagi orni organilgan. Maqolada sozning leksemik manosi bilan uning kontseptual yuklamasi ortasidagi farqliliklar ochib berilgan hamda Navoiy poetikasida bu tushunchalarning semantik maydoni xaritalashtirilgan. Tadqiqot natijalari shuni korsatadiki, ushbu uch konsept Navoiy ijodida yaxlit semantik tizimni tashkil etib, insonning manaviy kamolot yolidagi harakatini lingvistik jihatdan kodlaydi.
References
[1] Aybek. Navoiy. – Toshkent: Oqituvchi, 1981. – B. 112-115.
[2] Valiyev A. Konceptual tahlil metodikasi va uning qollanilishi. – Toshkent: Akademnashr, 2021. – B. 89-95.
[3] Karimov N. Navoiy antropologiyasi: falsafiy va lingvistik tahlil. – Toshkent: Fan, 2015. – B. 67-72.
[4] Qayumov A. Navoiy tilining semantik xususiyatlari. // Ozbek tili va adabiyoti jurnali. – 2018. – №2. – B. 34-39.
[5] Usmonov E. Navoiy asarlarida axloqiy-falsafiy terminlar. – Toshkent: Manaviyat, 2010. – B. 112-118.
[6] Raximova D. Navoiy merosining kognitiv-semantik organilishi. // Tilshunoslik xabarlari. – 2022. – №4. – B. 45-51.
[7] Abdurahmonov A. Ozbek tilining tarixiy semasiologiyasi. – Toshkent: Ozbekiston, 2019. – B. 156-163.
