NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDAGI BAYRAM PAREMIYALARINING KONSEPTUAL-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI

NEMIS VA O‘ZBEK TILLARIDAGI BAYRAM PAREMIYALARINING KONSEPTUAL-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Yunusaliyeva Nozimaxon Zuxriddin qizi Fargʻona davlat universiteti Chet tillari fakulteti nemis tili yoʻnalishi 3 - kurs 23.113 guruh talabasi

Abstract

Ushbu maqolada nemis va o‘zbek tillari frazeologik tizimidagi bayram motivlariga aloqador maqol, matal va idiomalarning lingvokulturologik hamda konseptual-semantik jihatlari qiyosiy aspektda tadqiq etilgan. Maqolaning maqsadi lingvistik nisbiylik nazariyasi va til-madaniyat uzviyligi ssenariylari asosida har ikki xalqning mentaliteti, qadriyatlar tizimi va dunyoqarash kodlarining paremiyalar qatlamida voqelanishini ochib berishdan iborat. Izlanish davomida qiyosiy-tipologik, kontekstual va komponent tahlil metodlaridan foydalanildi. Tahliliy materiallar o‘zbek paremiyalarida bayram o‘zaro hamjihatlik, ijtimoiy integratsiya va jamoaviy birdamlik semantik maydonini shakllantirishini, nemis frazeologik birliklarida esa individual avtonomiya, diniy-falsafiy motivlar va shaxsiy emotsional holatlar ustuvor ekanligini ko‘rsatdi. Maqola xulosalari qiyosiy frazeologiya, lingvokulturologiya va madaniyatlararo diskurs nazariyasining dolzarb masalalari uchun nazariy manba bo‘lib xizmat qiladi.

References

1. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – T.: Ma’naviyat, 2008. - 176 b.

2. Halliday M.A.K. Language as Social Semiotic: The Social Interpretation of Language and Meaning. – London: Edward Arnold, 1978. – 256 p.

3. Humboldt, W. von. Über die Verschiedenheit des menschlichen Sprachbaues und ihren Einfluss auf die geistige Entwicklung des Menschengeschlechts. – Berlin: Druckerei der Königlichen Akademie der Wissenschaften, S.1836. – 378

4. Kövecses Z. Metaphor in Culture: Universality and Variation. – Cambridge: Cambridge University Press, 2005. – 320 p.

5. O‘zbek xalq maqollari. – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1987. – 450 b.

6. Phraseologie und Kulturwissenschaft / Hrsg. von H. Burger, A. Häcki Buhofer. – Tübingen: Narr Verlag, 2003. – 320 S.

7. Sharipova D. Lingvokulturologiya asoslari. – T.: “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2015. – 210 b.

8. Telia V.N. Russkaya frazeologiya. Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekty. – M.: Shkola «Yazyki russkoy kultury», 1996. – 288 s.

9. Wahrig-Burfeind R. Wahrig Deutsches Wörterbuch. – München: Bertelsmann, 2008. – 1120 S.

10. Мyдрик А.В. Социализация человека: учеб. пособие для студентов высш. yчеб. зав. / А.В. Мyдрик. – 2-е издание., испр. и доп. – М.: Издательский центр “Академия”, 2006. – C.304.

11. Ходжаев Б.Х. Pedagogik aksiologiya. – Т.: “Fan va texnologiya”, 2012. – 256 б.

Downloads

Published

2026-07-09
Loading...