INNOVATSION YECHIMLAR: SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA YER KADASTRI VA MONITORINGINI OPTIMALLASHTIRISH

Raxmatullayeva Donoxon Alimbayevna; Norimboyev Humoyun Risqitilla o‘g‘li

INNOVATSION YECHIMLAR: SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA YER KADASTRI VA MONITORINGINI OPTIMALLASHTIRISH

Mualliflar

Raxmatullayeva Donoxon Alimbayevna “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti assistenti
Norimboyev Humoyun Risqitilla o‘g‘li “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti assistenti

Kalit so‘zlar:

yer kadastri, monitoring tizimi, raqamli iqtisodiyot, sun’iy intellekt (AI), geoaxborot tizimlar (GAT), dron texnologiyalari, raqamlashtirish, kadastr ma’lumotlari, ekologik xavfsizlik, aqlli monitoring.

Annotatsiya

Mazkur maqolada O‘zbekistonda yer kadastri va monitoring tizimlarini raqamlashtirish jarayonida geoaxborot tizimlar (GAT), sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining qo‘llanilishi tahlil qilingan. Yer resurslarini samarali boshqarish, real vaqt rejimida monitoring qilish va inson omilini kamaytirish bugungi kundagi eng dolzarb masalalardan biri sifatida ko‘rilmoqda. Sun’iy yo‘ldosh kuzatuvlari, dronlar yordamida yer yuzasidagi o‘zgarishlarni aniqlash, kadastr ma’lumotlarini avtomatik yangilash hamda hosildorlikni prognoz qilish imkoniyati kengaymoqda. Shuningdek, xalqaro tajriba va milliy loyihalar asosida O‘zbekistonda “aqlli monitoring” tizimlarini joriy etish yo‘nalishidagi ishlar ko‘rib chiqilgan. Maqolada mavjud muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish uchun zarur texnik va tashkiliy tavsiyalar berilgan.

Adabiyotlar

Chertovitskiy A.S., Narbayev Sh.K., Axmadaliyev V.A. “Yer monitoringi” o’quv qo’llanma, Тoshkent – 2023;

kun.uz axboroti;

FAO. (2022). Artificial Intelligence in Land Monitoring: Regional Report;

Smart Monitoring Solutions in Agriculture. (2022). UNDP Uzbekistan Publication;

O‘zbekiston Respublikasi Kadastr agentligi ma’lumotlari, 2023.

INNOVATSION YECHIMLAR: SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA YER KADASTRI VA MONITORINGINI OPTIMALLASHTIRISH