AL XORAZMIY G‘OYALARINING ZAMONAVIY ILM FANDAGI TRANSFORMATSIYASI
Keywords:
Al-Xorazmiy, ilmiy meros, transformatsiya, zamonaviy ilm-fan, algebra, algoritm, algoritmik tafakkur, ilmiy metodologiya, axborot texnologiyalari, sun’iy intellekt, raqamli transformatsiya, innovatsiyalar, kompyuter fanlari, ilmiy bilish, kibernetika.Abstract
Mazkur maqolada buyuk alloma Abu Abdulloh Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy tomonidan yaratilgan ilmiy g‘oyalarning zamonaviy ilm-fan taraqqiyotidagi transformatsiyasi va ularning bugungi ilmiy bilimlar tizimidagi ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda al-Xorazmiyning matematika, algebra, astronomiya, geografiya va ilmiy bilish metodologiyasiga oid qarashlari hamda ushbu g‘oyalarning keyingi davrlardagi ilmiy rivojlanish jarayonlariga ko‘rsatgan ta’siri yoritib berilgan. Xususan, alloma tomonidan ishlab chiqilgan algebraik usullar, algoritmik fikrlash tamoyillari va hisoblash metodlarining zamonaviy axborot texnologiyalari, kompyuter fanlari, sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalar rivojidagi o‘rni ochib berilgan. Maqolada al-Xorazmiy ilmiy merosining tarixiy taraqqiyot davomida turli ilmiy yo‘nalishlarga moslashishi va yangi ilmiy paradigmalarga integratsiyalashuvi transformatsion jarayon sifatida tahlil qilinadi. Shuningdek, mutafakkir tomonidan ilgari surilgan ratsional fikrlash, ilmiylik, mantiqiy izchillik va dalillarga asoslangan bilish tamoyillarining zamonaviy ilmiy metodologiya bilan uyg‘un jihatlari asoslab beriladi
References
1. Al-Xorazmiy M. Hisob al-hind. – Toshkent: Fan, 2009. – 192 b.
2. Al-Xorazmiy M. Kitob al-jabr va al-muqobala. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2015. – 240 b.
3. Abu Rayhon Beruniy. Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar. – Toshkent: Fan, 2017. – 384 b.
4. Karimov U. Sharq matematika tarixi va uning rivojlanishi. – Toshkent: Universitet, 2020. – 276 b.
5. Jo‘raev N. Ilmiy tafakkur va metodologiya asoslari. – Toshkent: Ma’naviyat, 2021. – 312 b.
6. Rashed R. Al-Khwarizmi: The Beginnings of Algebra. – Oxford: Oxford University Press, 2018. – 356 p.
7. Folkerts M. Early Arabic Mathematics and Its Influence. – Berlin: Springer, 2016. – 298 p.
8. Yusupov S. Raqamli texnologiyalar va algoritmik tafakkur rivoji. – Toshkent: Innovatsiya nashriyoti, 2022. – 264 b.
