XАRАJАTLАR HISOBI VА MАHSULOT TАNNАRXINI KАLKULYАTSIYА QILISHDA XАLQАRO TАJRIBАLАRDАN FOYDАLАNISH YO’LLАRI
Abstract
Ushbu tezis xarajatlar hisobi va mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilishda xalqaro tajribalarni o’rganish va ularni O’zbekiston amaliyotiga tatbiq etish yo’llarini tahlil qilishga bag’ishlangan. Global iqtisodiyot sharoitida korxonalarning raqobatbardoshligini oshirishda xarajatlarni samarali boshqarish va tannarxni aniq hisoblash muhim ahamiyat kasb etadi. Tezisda xarajatlar hisobining nazariy asoslari, tannarx kalkulyatsiyasining asosiy usullari ko’rib chiqiladi hamda xalqaro miqyosda qo’llaniladigan ilg’or amaliyotlar, jumladan, faoliyatga asoslangan tannarx hisobi (ABC), maqsadli tannarx hisobi (Target Costing) va hayotiy sikl tannarx hisobi (Life Cycle Costing) tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko’rsatadiki, xalqaro tajribalarni O’zbekiston korxonalariga joriy etish orqali ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, qaror qabul qilish jarayonlarini takomillashtirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash mumkin. Tezisda ushbu tajribalarni tatbiq etish bo’yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.References
[1] Karimov A.A., Abdullayev N.M., Pardayev M.A. (2021). Xarajatlar hisobi va tannarx kalkulyatsiyasi. Toshkent: "Iqtisod-moliya" nashriyoti.
[2] Xudoyqulov X.A. (2022). Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari asosida xarajatlar hisobini takomillashtirish yo’llari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 112-120. – https://iqtisodiyot.uz/sites/default/files/articles/2022/4/12_Xudoyqulov.pdf
[3] Alimov R.X., G’ulomov S.S. (2023). Menejment hisobida xalqaro tajribalarni qo’llashning nazariy va amaliy jihatlari. Moliyaviy nazorat va audit, (2), 45-52. – https://journal.tfi.uz/index.php/fca/article/view/106
[4] Qodirov A.A. (2021). Sanoat korxonalarida mahsulot tannarxini hisobga olish va kalkulyatsiya qilishni takomillashtirish (xalqaro tajriba asosida). Iqtisodiyot fanlari bo’yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent Moliya Instituti. – https://e-library.uz/index.php?r=publication/view&id=2719
[5] Ergashev R.X., Xolmatov N.M. (2022). Raqamli iqtisodiyot sharoitida xarajatlar hisobini tashkil etishning xalqaro tendensiyalari. Biznes-ekspert, (5), 67-74. – https://journal.tfi.uz/index.php/be/article/view/102