TADBIRKORLIK RISKI TUSHUNCHASINING NAZARIY TAHLILI
Keywords:
tadbirkorlik riski, tavakkalchilik, noaniqlik, risk menejmenti, dual model, qaror qabul qilish, Expected Utility, effectuation, ISO 31000, COSO ERMAbstract
Mazkur maqolada tadbirkorlik faoliyatida risk tushunchasining mazmun-mohiyati chuqur tahlil qilinib, uning “risk” va “tavakkalchilik” kategoriyalariga ajralgan dual tabiati ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqotda risk – obyektiv ehtimollik asosidagi xavf-xatarli holat sifatida, tavakkalchilik esa – noaniqlik sharoitida qabul qilinadigan ongli qaror va xulq-atvor sifatida talqin qilinadi. Klassik (Nayt, Keynes), zamonaviy (ISO 31000, COSO ERM) va xulq-atvor iqtisodiyoti yondashuvlari sintez qilinib, muallif tomonidan risk va tavakkalchilikni integratsiyalashgan boshqaruv modeli taklif etiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ushbu ikki kategoriyani differensiyalash tadbirkorlik risklarini samarali boshqarish, strategik qarorlar sifatini oshirish hamda noaniqlikni boshqaruv instrumentiga aylantirish imkonini beradi.
References
1. Knight F. H. Risk, Uncertainty and Profit. – Boston: Houghton Mifflin, 1921.
2. Keynes J. M. The General Theory of Employment, Interest and Money. – London: Macmillan, 1936.
3. ISO 31000: Risk Management – Guidelines. – Geneva: ISO, 2018.
4. COSO. Enterprise Risk Management Framework. – New York, 2017.
5. Kahneman D., Tversky A. Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk // Econometrica, 1979.
6. Drucker P. Innovation and Entrepreneurship. – New York: Harper, 1985.
7. Hubbard D. The Failure of Risk Management. – Wiley, 2009.