SUN’IY INTELLEKT YARATGAN INGLIZCHA MATNLARDA VAQT BIRLIKLARINING KOGNITIV-DISKURSIV TAHLILI

SUN’IY INTELLEKT YARATGAN INGLIZCHA MATNLARDA VAQT BIRLIKLARINING KOGNITIV-DISKURSIV TAHLILI

Authors

  • Qudratova Muxlisa Izzatilla qizi Oriental universiteti Tillar-2 kafedrasi o‘qituvchisi

Abstract

Mazkur maqolada sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan ingliz tilidagi matnlarda vaqt birliklarining kognitiv-diskursiv xususiyatlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida avtomatik yaratilayotgan matnlar hajmi sezilarli darajada ortib bormoqda. Bu esa sun’iy intellekt tomonidan hosil qilingan matnlarning lingvistik va pragmatik xususiyatlarini o‘rganishga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytirmoqda. Tadqiqotda vaqt kategoriyasining ingliz tilidagi grammatik, semantik va pragmatik ifodalanish shakllari sun’iy intellekt diskursi misolida ko‘rib chiqiladi. Vaqt birliklari inson tafakkurining muhim kognitiv kategoriyalaridan biri bo‘lib, ular voqea-hodisalarni vaqt nuqtai nazaridan tartibga solish, ketma-ketlikni belgilash va kommunikativ maqsadlarni amalga oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot davomida sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan matnlardagi temporal markerlar, zamon shakllari, vaqt ravishlari va vaqtga oid diskursiv birliklarning qo‘llanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Natijalar sun’iy intellekt matnlarida vaqt kategoriyasining ifodalanishi inson tomonidan yaratilgan matnlardagi ayrim xususiyatlarga yaqinlashayotganini, biroq ayrim pragmatik va kontekstual tafovutlar saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari kognitiv tilshunoslik, kompyuter lingvistikasi va diskurs tahlili sohalarida olib borilayotgan ilmiy izlanishlarni boyitishga xizmat qiladi.

References

1. George Lakoff & Mark Johnson (2017). Metaphors We Live By (Updated Edition). Chicago: University of Chicago Press

2. Huang, Y. (2025). Temporal Expressions and Cohesion in AI-Generated Academic Discourse. Journal of Artificial Intelligence and Language Studies, 11(2), 45–61.

3. Lee, J., & Kang, H. (2025). Temporal Markers and Discourse Organization in ChatGPT-Generated Texts. Korean Journal of Applied Linguistics, 41(1), 78–96.

4. Georgiou, M. (2024). A Comparative Analysis of Temporal Structures in Human and AI-Written English Texts. Journal of Digital Linguistics, 8(3), 112–128.

5. Shalevska, M. (2025). Contextual Variability of Temporal Expressions in AI-Generated Discourse. Philological Studies, 23(1), 54–69.

6. Amusan, L. O. (2025). Artificial Intelligence and Temporal Meaning Construction in English Discourse. Advances in Theoretical and Applied AI & Machine Learning, 4(1), 22–35.

7. Opara, C. N. (2025). Cognitive Modeling of Time Expressions in AI Language Systems. International Journal of Computational Linguistics, 19(2), 101–119.

8. Douglas Biber, Gray, B., & Poonpon, K. (2021). Register Variation and Linguistic Features in Contemporary English Discourse. Applied Linguistics, 42(5), 745–768.

9. Lingua Editorial Board. (2024). Linguistic Characteristics of AI-Generated Academic Texts: A Corpus-Based Investigation. Lingua, 312, 103821.

10. QUDRATOVA, M. (2025). THE LINGUISTIC REPRESENTATION OF TEMPORAL DEIXIS AND TIME MARKERS IN ENGLISH AND UZBEK. «ACTA NUUz», 1(1.11. 1), 268-271.

11. Rustamovna, G. D. (2025). BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARIDA FIKRNI ERKIN VA MUSTAQIL BAYON QILISHNI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK VA PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR. Introduction of new innovative technologies in education of pedagogy and psychology, 2(3), 117-120.

12. Nizamova S. AMERIKA MATBUOTIDAGI NEOLOGIZMLARNI TARJIMA QILISHNING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI (Siyosiy atamalar asosida) //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2023. – Т. 3. – №. 23. – С. 402-406.

13. Nizamova S., Ganiyeva D. O ‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA “AQL”/“MIND” KONSEPTLARINING QIYOSIY TAHLILI //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2025. – Т. 5. – №. 20. – С. 405-411.

Downloads

Published

2026-06-10
Loading...