FRANSUZ VA O‘ZBEK ILMIY DISKURSIDA PERSUAZIV BIRLIKLARNING QIYOSIY-SEMANTIK TAHLILI
Keywords:
ilmiy diskurs, persuazivlik, semantik tahlil, argumentatsiya, til argumentatsiyasi nazariyasi, toposlar nazariyasi, stereotiplar nazariyasi, argumentativ bog‘lovchilar, modal birliklar, metadiskurs, pragmatika, fransuz tili, o‘zbek tiliAbstract
Maqolada fransuz va o‘zbek ilmiy matnlarida persuazivlikni ifodalovchi til birliklarining semantik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda fransuz tilshunosligida argumentatsiya semantikasi bilan bog‘liq bo‘lgan til argumentatsiyasi nazariyasi, toposlar nazariyasi hamda stereotiplar nazariyasining ilmiy asoslari yoritiladi. Ilmiy diskursda argumentativ bog‘lovchilar, modal birliklar, metadiskurs markerlari, baholovchi va evidensial vositalarning persuaziv funksiyasi fransuz va o‘zbek tillari materiallari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida har ikki tilda persuaziv birliklarning muallif ilmiy pozitsiyasini asoslash, argumentlarni mantiqiy bog‘lash va adresatni ilmiy xulosalarning ishonchliligiga ishontirishdagi o‘rni aniqlanadi. Shuningdek, fransuz tilida persuazivlikning asosan grammatik va sintaktik vositalar orqali, o‘zbek tilida esa leksik-semantik hamda diskursiv vositalar orqali ifodalanishi asoslab beriladi.
References
1. Anscombre J.-C., Ducrot O. L'argumentation dans la langue // Langages. – 1976. – Vol. 10. – № 42. – P. 5–27.
2. Ducrot O. Dire et ne pas dire. Principes de sémantique linguistique. – Paris : Hermann, 1972. – 237 p.
3. Ducrot O. Le Dire et le Dit. – Paris : Minuit, 1984. – 237 p.
4. Carel M., Ducrot O. La Sémantique argumentative. Une introduction à la théorie des blocs sémantiques. – Paris : CNRS Éditions, 2005. – 186 p.
5. Plantin C. L'argumentation. – Paris : Seuil, 1996. – 96 p.
6. Kerbrat-Orecchioni C. L'énonciation. De la subjectivité dans le langage. – Paris : Armand Colin, 2009. – 320 p.
7. Turdiyev Sh. Xalq og‘zaki ijodini o‘rgatish orqali bolalarining ma’naviy dunyoqarashini shakllantirishning o‘rni // Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar. – 2025. – № 11. – B. 765–771.
8. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent : O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2008. – 300 b.
9. Mahmudov N. Til. – Toshkent : Akademnashr, 2013. – 352 b.
10. Fairclough N. Analysing Discourse: Textual Analysis for Social Research. – London : Routledge, 2003. – 270 p.
11. Hyland K. Metadiscourse: Exploring Interaction in Writing. – London : Continuum, 2005. – 230 p.
12. Van Dijk T. A. Discourse and Context: A Sociocognitive Approach. – Cambridge : Cambridge University Press, 2008. – 267 p.
