INGLIZ TILINI O’QITISH JARAYONIDA QAYTA ALOQA KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH VA GENERATIV SUN'IY INTELLEKTNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Keywords:
Tadqiqot konseptual-sintez (narrativ-analitik sintez) metodiga asoslandi. Manbalar xalqaro ilmiy ma'lumotlar bazalari va yetakchi nashriyotlar (Taylor & Francis, Springer, Frontiers, Elsevier) platformalari orqali “feedback literacy”, “AI feedback literacy”, “GenAI feedback”, “EFL writing” kalit so’zlari bo’yicha 2018–2026-yillar oralig'ida qidirildi. Kiritish mezoni sifatida ekspert taqrizidan o’tgan, mavzuga bevosita aloqador va to’liq matnga ega ilmiy maqolalar belgilandi. Manbalar ikki analitik savol asosida qo’lda kodlandi: o’quvchi sun'iy intellekt qayta aloqasidan samarali foydalanishi uchun qanday operatsiyalarni bajarishi kerak, va generativ sun'iy intellekt ushbu operatsiyalarning qaysi birini rivojlantirish uchun pedagogik imkoniyat yaratadi. Kodlash natijasida oltita barqaror kompetensiya komponenti ajratildi.Abstract
Zamonaviy ingliz tili ta'limida qayta aloqa endi o’qituvchi yoki dastur tomonidan beriladigan tayyor tuzatuvchi izoh sifatida emas, balki o’quvchining ushbu izoh bilan qanday ishlashiga bog'liq murakkab jarayon sifatida qaraladi. Generativ sun'iy intellekt vositalarining (ChatGPT, Gemini, Claude kabi) keng tarqalishi ushbu jarayonning ahamiyatini yanada oshirdi: bunday tizimlar istalgan vaqtda cheksiz miqdorda izoh berishi mumkin, biroq bu izohning ishonchliligi, foydaliligi va o’quvchi darajasiga mosligini aniqlash mas'uliyati o’quvchining o’ziga yuklanadi. Shu sababli mazkur tezisda “qayta aloqa kompetensiyasi” tushunchasi — o’quvchining qayta aloqani maqsadli so’rashi, tushunishi, tekshirishi (verifikatsiya qilishi), baholashi, amalda qo’llashi hamda keyingi vazifalarga transfer qilishi bilan bog'liq integrativ qobiliyat sifatida — ingliz tilini chet tili sifatida o’qitish (EFL) nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — xalqaro miqyosda tan olingan, taqrizdan o’tgan ilmiy jurnallarda e'lon qilingan zamonaviy tadqiqotlar asosida qayta aloqa kompetensiyasining tarkibiy tuzilishini aniqlashtirish hamda uni generativ sun'iy intellekt vositalari yordamida rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari va cheklovlarini tizimlashtirishdan iborat.
References
1. Abdullaev, D., Abdazimov, A., Khusainova, Z., Makhmudov, S., & Sagdullaeva, D. (2025). A phenomenological study on the impact of personalized AI feedback on writing quality: Insights from EFL students in Uzbekistan. Computer-Assisted Language Learning Electronic Journal, 26(7), 162–186.
2. Carless, D., & Boud, D. (2018). The development of student feedback literacy: Enabling uptake of feedback. Assessment & Evaluation in Higher Education, 43(8), 1315–1325. https://doi.org/10.1080/02602938.2018.1463354
3. Liu, K., & Deris, F. D. (2025). AI feedback literacy in higher education: Understanding, measuring, and predicting student feedback uptake. Assessment & Evaluation in Higher Education. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/02602938.2025.2587924
4. Mirzayev, A. B., Abdullah Kamal, S. S. L., & Axundjanova, M. A. (2025). Understanding Uzbekistan university EFL teachers' perceptions of ChatGPT: From benefits to ethical challenges. International Journal of Information and Education Technology, 15(2), 246–254. https://doi.org/10.18178/ijiet.2025.15.2.2238
5. Molloy, E., Boud, D., & Henderson, M. (2020). Developing a learning-centred framework for feedback literacy. Assessment & Evaluation in Higher Education, 45(4), 527–540. https://doi.org/10.1080/02602938.2019.1667955
6. Yan, D., & Zhang, S. (2024). L2 writer engagement with automated written corrective feedback provided by ChatGPT: A mixed-method multiple case study. Humanities and Social Sciences Communications, 11, Article 1086. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03543-y
7. Zhan, Y., & Yan, Z. (2025). Students' engagement with ChatGPT feedback: Implications for student feedback literacy in the context of generative artificial intelligence. Assessment & Evaluation in Higher Education. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/02602938.2025.2471821