AXBOROT TEXNOLOGIYALARI TERMINOLOGIYASIDA O‘ZLASHMA TERMINLAR VA ULARNING O‘ZBEK TILIDAGI MOSLASHUV XUSUSIYATLARI
Keywords:
o‘zlashma termin, moslashuv, transkripsiya, affiksatsiya, gibrid hosila, terminologik me’yor, til resursi, o‘zbek tili.Abstract
Maqolada axborot texnologiyalari terminologiyasidagi o‘zlashma terminlar va ularning o‘zbek tilida moslashuv xususiyatlari tahlil qilingan. 320 birlikdan iborat kartoteka bo‘yicha o‘zlashma komponentli birliklar 32,2 foizni tashkil etadi: transkripsiya yo‘li bilan o‘zlashtirilganlar — 23,4%, o‘zgarmagan holda qo‘llanadiganlar — 4,4%, gibrid hosilalar — 4,4%. Moslashuvning to‘rt darajasi — grafik, fonetik, morfologik va semantik — ajratildi. Aniqlanishicha, o‘zlashmalarning asosiy qismi morfologik jihatdan yuqori mahsuldorlikka ega: ular o‘zbek tilining affikslari bilan erkin qo‘shilib, yangi hosilalar yasaydi. Bu esa o‘zlashtirishni til uchun resurs sifatida baholash imkonini beradi.
References
1. Vyuster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. — Wien; New York: Springer, 1979.
2. Lotte D.S. Osnovы postroeniya nauchno-texnicheskoy terminologii. — Moskva: Izdatelstvo AN SSSR, 1961.
3. Superanskaya A.V., Podolskaya N.V., Vasilyeva N.V. Obshaya terminologiya: voprosы teorii. — Moskva: Nauka, 1989.
4. Leychik V.M. Terminovedenie: predmet, metodы, struktura. — Moskva: KomKniga, 2006.
5. Grinev-Grinevich S.V. Terminovedenie. — Moskva: Akademiya, 2008.
6. Cabré M.T. Terminology: Theory, Methods and Applications. — Amsterdam: John Benjamins, 1999.
7. Hojiyev A. O‘zbek tili so‘z yasalishi tizimi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2007. — 167 b.
8. Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. — Toshkent, 2019.
9. Begmatov E., Madvaliyev A. O‘zbek tilining imlo lug‘ati. — Toshkent: Akademnashr, 2013.
10. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jild. A. Madvaliyev tahriri ostida. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
11. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1995.
12. ISO 1087-1:2000. Terminology work — Vocabulary — Part 1: Theory and application.
13. ISO/IEC 2382:2015. Information technology — Vocabulary.
14. IEEE Std 610.12-1990. Standard Glossary of Software Engineering Terminology.
